کتاب بررسی رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه با ترومای دوران کودکی و Ptsd، تألیف شهرزاد مظفری گزافی منتشر شد!
فهرست مطالب
عنوان شماره صفحه
بخش اول: اختلال استرس پس از سانحه. 19
بخش دوم: بنیان نظری اختلال استرس پس از سانحه. 25
بخش سوم: ترومای دوران کودکی.. 29
بخش چهارم: بررسی و شناخت آثار رفتاری تروما 41
بخش پنجم: تکانشگری و ترومای دوران کودکی و بررسی درمانهای مربوط به تروما 44
بخش ششم: طرحوارههای ناسازگار اوليه. 51
بخش هفتم: بررسی و شناخت تنظیم هیجان و اجزای آن.. 83
فصل دوم: بررسی و شناسایی پیشینه پژوهش.... 103
فصل سوم: بررسی و شناخت روششناسی پژوهش.... 111
بخش اول: روش تحقیق و جامعه آماری.. 111
بخش دوم: حجم و روش نمونه گیری.. 112
بخش سوم: روش و ابزار گردآوری دادهها 113
بخش چهارم: روش جمعآوری دادهها 115
بخش پنجم: روش تجزیه و تحلیل دادهها 116
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها. 117
بخش اول: یافتههای جمعیت شناختی.. 117
بخش دوم: شاخصهای توصیفی.. 119
بخش سوم: یافتههای استنباطی.. 124
فصل پنجم: جمع بندی و نتیجه گیری پایانی مولف... 133
بخش اول: نتیجهگیری و بررسی فرضیات مطروحه. 134
بخش دوم: پیشنهادهای کاربردی.. 138
بخش سوم: پیشنهادهای پژوهشی.. 139
پیشگفتار
انسانها همواره در معرض آسیب قرار دارند و این موضوع جزء اجتنابناپذیر زندگی انسان است تأثیر رویدادهای آسیبی به قدری زیاد است که میتوان آن را منبع فشارهای روانی دانست پژوهشهای روانشناختی کنونی نشان میدهند که حتی با اذعان به فراوانی رویدادهای منفی و ناخوشایند فرایند آموختن و یافتن معنا از رنج و تنیدگی حاصل از تروما، پیامدهای مثبتی را نوید میدهد که قبل از آن هرگز تجربه نشده بود پیامدهای چنین تجربهای اهداف، جدید، قدردانی از زندگی، مهارتهای مقابله، مؤثرتر بهبود روابط بین فردی و تغییر در خودپنداره است به طور کلی حوادث تروماتیک مانند سرطان یا سوگ، تغییرات مثبت و منفی را در بهزیستی روانشناختی افراد ایجاد میکنند. تغییرات منفی بهعنوان اختلالات استرس پس از سانحه تعریف میشود و تغییرات مثبت رشد پس از سانحه[1] (PG) نامیده میشود که توسط تدسچی و کالهون[2] (۱۹۹۶) ابداع شد و اکنون بهعنوان اصطلاحی غالب در ادبیات روانشناختی برای توصیف اینگونه تجربیات مثبت و سازنده استفاده میشود. باید توجه داشت که رشد پیامد مستقیم تروما نیست؛ بلکه مبارزهای در برابر شرایط طاقتفرسا و خفقانآور است که از دل این مبارزه رشد پس از سانحه زاده میشود (تدسچی، فینچ تاکو و، کالهون، ۲۰۱۸). به عبارتی رشد پس از سانحه در اثر تلاش برای سازگاری با شرایط طاقتفرسای واقعی اتفاق میافتد شرایطی که میتواند مشکلات روانشناختی زیادی ایجاد کند (کالهون و تدسچی، ۲۰۱۳). با تلاشهای تدسچی و کالهون اصطلاح رشد پس از سانحه برای توصیف تجربیات مثبتی به کار برده شد که در پنج حوزه به رشد فرد منجر میشوند این حوزهها شامل درک والاتر از زندگی و احساس تغییر در اولویتها و اهداف روابط گرمتر و صمیمیتر با دیگران افزایش احساس قدرت درونی ارتقا، معنویت یافتن راهها و امکانات جدید میباشد (تدسچی و همکاران (۲۰۱۸ در این میان پیشینه نشان میدهد در بروز استرس پس از سانحه برخی عوامل نقش قابل ملاحظهای دارند از جمله این عوامل حمایت اجتماعی است که بهعنوان یک متغیر مؤثر در ارتباط با این موضوع، مورد پژوهش قرار گرفته است.
مقدمه
آمارها نشان میدهند که اختلالات مرتبط با تروما و استرس پس از سانحه[3]، پس از بیماریهای قلبی پرهزینهترین مشکلات مرتبط با سلامت هستند (فورد[4]، 2009). به طوری که شیوع PTSD در جمعیت عمومی پس از الکلیسم، افسردگی اساسی و اضطراب اجتماعی بیشترین میزان است که این اختلال را به چهارمین اختلال شایع روانپزشکی تبدیل میکند (بارلو و همکاران[5]، 2017). پژوهشها نشان میدهد حدود 40 درصد از افراد مبتلا به PTSD پس از بهبودی، بار دیگر علائم این اختلال را تجربه خواهند کرد (بیسن و اندرو[6]، 2007). از طرف دیگر پژوهشهایی نیز از ریزش زودهنگام و مقاومت بیماران مبتلا به PTSD در فرآیند درمان حکایت میکنند، این ریزش و مقاومت در درمانهایی مانند درمان شناختی-رفتاری که کمتر بر فرایندهای تنظیم هیجان تأکید میکنند، بیشتر است (واگل استیل و گات استام[7]، 2004؛ لیهی[8]، 2016). چنین شواهدی توجه را به سوی این گزینه سوق میدهد که ممکن است عوامل دخیل در شروع و ماندگاری اختلال استرس پس از سانحه به صورت دقیق شناسایی نشده باشند که رویکردهای درمانی اثربخشی پایداری در بهبود ماندگار نشانههای این اختلال ندارند و میزان عود نشانهها بالاست.
آسیبها و بدرفتاریهای[9] دوران کودکی با اثرات زیانآور و ماندگاری در بزرگسالی همراه میشود (پاتنام، هاریس و پاتنام[10]، 2013؛ برنشتاین و همکاران[11]، 2003). یکی از این اثرات نرخ بیشتر شیوع PTSD و شدیدتر بودن نشانههای PTSD در بزرگسالی است (ارینگ و کوآک[12]، 2010؛ کیسل و همکاران[13]، 2014). اثرگذاری آسیبهای کودکی بر PTSD به صورت مستقیم در پژوهشهای مختلف نشان داده شده است (کراس و همکاران[14]، 2015؛ پاورز و همکاران[15]، 2016 و شالیسنکی و همکاران[16]، 2016).
طبق تعریف DSM تروما را بهعنوان تجربه مستقیم شخصی رویداد که شامل مرگ واقعی یا تهدید و آسیب جدی است، تعریف میکند، برخی از تروماها شامل حوادث ناگهانی و کوتاهمدت میباشد و بقیه نیز محرکهای تنشزای طولانی مدت نظیر مرگ یک شخصیت مورد علاقه را شامل میشود (حاجبی، 1398). نتایج پژوهشهای انجام شده در این زمینه نشان دهنده تأثیر تروما بر مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان میباشد (جوزف و لاینلی[17]، 2018؛ آفیفی و همکاران[18]، 2019). بهطور مثال پژوهش هبرت، لانگیون و اسید[19] (۲۰۱۷) نشان داد که ترومای انباشته شده کودکی بر روی مشکلات رفتاری درونی و بیرونی تأثیر میگذارد. به پاسخهای هیجانی افراد به یک واقعه هولناک مانند تصادف تجاوز و یا بلایای طبیعی تروما[20] گفته میشود (انجمن روانپزشکی آمریکا[21]، ۲۰۱۳). این پاسخهای ناشی از تروما به دو دسته سازگارانه[22] و ناسازگارانه[23] تقسیم میشود. از واکنشهای معمول در پاسخ به تروما، میتوان به شوکه شدن و یا انکار بلافاصله پس از رویداد اشاره کرد؛ علاوه بر این واکنشهایی نیز وجود دارند که در طولانی مدت نمایان میشوند، مانند هیجانات غیرقابل پیشبینی بازگشتهای مکرر به رویداد، آسیبزا تیره و تار شدن روابط بین فردی و حتی نشانههای جسمانی نظیر سردرد و تهوع در حالی که معمولاً این واکنشها طبیعی هستند، در بعضی از افراد مشکلاتی را جهت بازگشت به سطح کارکرد قبلی و زندگی عادیشان، به وجود میآورند (انجمن روانپزشکی آمریکا، ۲۰۱۳).
عاملی که طبق پژوهشهای مختلف میتواند در ایجاد PTSD و تروما مؤثر باشد و یکی از مسیرهای تأثیرگذاری آسیبهای کودکی بر نشانههای این اختلال باشد، طرحوارههای ناسازگار اولیه میباشد (حسینی رمقانی، 1399). طرحوارههای ناسازگار اولیه نیز میتواند نقش مهمی را در روابط بالینی بازی کند. طرحوارههای ناسازگار اولیه بهعنوان الگوی فراگیر و گستردهای از خاطرات، هیجانات، شناختها و احساسات بدنی تعریف میشوند که در ارتباط با روابط میان فردی شکل گرفتهاند، این طرحوارهها ریشه در دوران کودکی و نوجوانی دارند و در جریان زندگی فرد توسعه مییابد و به میزان قابل توجهی معیوب هستند (یانگ و کلوسکو[24]، 2003)؛ این طرحوارهها درباره خویش و رابطه با دیگران بوده و بهشدت ناکارآمد است. طرحوارهها، خود را از طریق تحریفات شناختی و الگوهای زندگی خودشکنانه و روشهای کنار آمدن ناسازگارانه تداوم میبخشد و بهطور مستقیم و معکوس سبب پریشانی روانشناختی میشود (تیم[25]، 2010). طرحوارهها اغلب نفوذشان را بر سیستم پردازش اطلاعات، آستانه ناهوشیاری اعمال کرده و حالتی خود آیند دارند (بیشاپ، یونان، لاو و پیلکینگتون[26]، 2022)؛ لذا از نظر روانشناختی افراد را برای اضطراب، روابط ناکارآمد، ترومای دوران کودکی، اختلالات شخصیت و اختلالات روان تنی مستعد میکند (کالوت و همکاران[27]، 2013). افراد طرحوارههای متفاوتی در مورد هیجاناتشان دارند این طرحوارهها منعکس کننده شیوههایی هستند که افراد هیجاناتشان را تجربه میکنند و باوری است که آنها با برانگیخته شدن هیجانات سازش نیافته در مورد طرح مناسبی برای اقدام یا چگونگی عمل کردن در هنگام برانگیخته شدن هیجانات ناخوشایند در ذهن دارند (لیهی، بیک و بیک[28]، 2005). طرحوارههای ناسازگار اولیه هم در پاسخ به تعاملات منفی والدین و ارضا نشدن نیازهای روانشناختی فرد به وجود میآیند فرد را از لحاظ روانی در برابر افسردگی، اضطراب، روابط ناکارآمد، اعتیاد و بیماریهای جسمی و روانی آسیبپذیر میسازد (میلر-گراف و همکاران[29]، 2015).
تروما و فشار روانی ناشی از آن، آشفتگیهای هیجانی را در فرد ایجاد میکند. در چنین وضعیتی فرد، خود و دیگران را سرزنش کرده، درگیر نشخوار فکری میشود؛ از این رو تنظیم هیجان و اصلاح راهبردهای تنظیم هیجانی نقش مهمی در سازگاری ما با وقایع استرسزای زندگی دارد (میرزایی، عبدالهی و شاهقلیان، 1392).
تنظیم هیجان برای به راه انداختن، افزایش دادن، حفظ کردن با کاهش هیجانهای مثبت و منفی در پاسخ به اتفاقات محیطی، نقش ایفا میکند؛ زیرا فرایندهای فیزیولوژیکی، رفتاری و تجربی را تحت تأثیر قرار میدهد؛ در واقع تنظیم هیجان هم شامل فرایندهای پایین به بالا (ادراکی مانند ارزیابی و هم شامل فرایندهای بالا به پایین (شناختی) مانند حافظه فعال و کنترل ارادی توجه، میباشد (فرزادی، بهروزی و شهنی ییلاق ۱۳۹۵). تنظیمی هیجان به معنای سرکوب هیجانها و اینکه ما یک سد دفاعی در برابر احساسها و برانگیختگیهای خود درست کنیم، نیست؛ بلکه به روش ابراز هیجانات تأكيد دارد. در اصل در تنظیم هیجان به تعامل بهینهای از شناخت و هیجان جهت مقابله با شرایط منفی نیاز است؛ زیرا انسانها با هر چه مواجه میشوند آن را تفسیر میکنند و تفسیرهای شناختی تعیین کننده واکنشهای افراد است (کول[30]، 2018).
به راهبردهایی که افراد در موقعیتهای نگرانی به منظور کنترل هیجان خود به کار میبرند را راهبردهای هیجان مینامند. زمانی که یک فرد با موقعیتی روبرو میشود؛ احساس خوب بودن و خوش بیانه به مسائل نگاه کردن، منجر به کنترل هیجانات نخواهد شد و این به تنهایی کافی نیست؛ زیرا او نیاز دارد که در این موقعیت کارکردهای شناختی وی بهترین عملکرد را داشته باشد. تئوریهای مختلف در زمینه هیجانات؛ نقش مثبت و تطبیقی هیجان را مورد توجه قرار دادهاند. بر اساس این تئوریها هیجان، نقش سازندهای در حل مسائل و تفسیر اطلاعات را ایفا کند و فرایند تصمیمگیری را تسهیل نماید (گروس، 2007). باید این نکته را در نظر داشت که تمامی هیجانات مفید نیستند و ممکن است منفی نیز باشد پس باید آنها را تنظیم و مدیریت کرد. پژوهشهای گذشته بیان کردهاند توانایی فرد در مدیریت هیجانات در سازگاری افراد نقش مهمی را ایفا میکند، که میتوان به رابطه بین تجارب منفی و راهبردهای تنظیم هیجان و مشکلات هیجانی اشاره داشت (فرزادی، بهروزی و شهنی، 1398).
با توجه به بررسی متون گذشته که نشان داده شده است که بین طرحواره با تروما و استرس پس از سانحه رابطه وجود دارد؛ لیکن پژوهشگر متغیرهایی را که میتواند در رابطه بین طرحواره با تروما و استرس پس از سانحه این تأثیر را به آن نسبت داد انتخاب کرده و قصد دارد تا خلاء پژوهشهای انجام شده در این حوزه را پر کند؛ بر همین اساس سؤال اصلی پژوهش حاضر چنین است که آیا بین طرحوارههای ناسازگار اولیه با تروما و استرس پس از سانحه با نقش واسطهای تنظیم هیجان رابطه وجود دارد؟
نهایتاً فرضیات مطروحه در راستای این کتاب به شرح زیر می باشند:
فرضیه اصلی
- بین طرحوارههای ناسازگار اولیه با ترومای دوران کودکی و ptsd با نقش میانجی راهبردهای تنظیم هیجان رابطه وجود دارد.
فرضیههای فرعی
- بین طرحوارههای ناسازگار اولیه با ترومای دوران کودکی رابطه وجود دارد.
- بین طرحوارههای ناسازگار اولیه با ptsd رابطه وجود دارد.
- بین طرحوارههای ناسازگار اولیه با ترومای دوران کودکی با نقش میانجی راهبردهای تنظیم هیجان رابطه وجود دارد.
- بین طرحوارههای ناسازگار اولیه باptsd با نقش میانجی راهبردهای تنظیم هیجان رابطه وجود دارد.
[1] Posttraumatic growth
[2] Tedeschi & Calhoun
[3] posttraumatic stress disorder (PTSD)
[4] Ford
[5] Barlow et al
[6] Bisson & Andrew
[7] Vogel, Stiles & G ِ testam
[8] Leahy
[9] maltreatment
[10] Putnam, Harris & Putnam
[11] Bernstein et al
[12] Ehring & Quack
[13] Kisiel et al
[14] Cross et al
[15] Powers et al
[16] Schalinski et al
[17] Joseph & Linley
[18] Afifi et al
[19] Hébert, Langevin & Oussaïd
[20] trauma
[21] American Psychiatric Association
[22] adaptive
[23] maladaptive
[24] Young & Klosko
[25] Thimm
[26] Bishop, Younan, Low & Pilkington
[27] Calvete et al
[28] Leahy, Beck & Beck
[29] Miller-Graff et al
[30] Koole
جستجوی نسخه الکترونیکی
رزومه علمی مولف:
((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))
جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.
جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.
((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))
اطلاعیه مهم

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...
با افتخار اعلام میشود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانونیار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است. بنیاد علمی قانونیار با بهرهگیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقهمندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند.
اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، میتوانید با سپردن مراحل آمادهسازی، اخذ مجوز، صفحهآرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانونیار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشهها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانونیار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشهها و دستاوردهای علمیتان را ماندگار کنید.
همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا میشود.
کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانونیار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:
(واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526) (واحد مشاوره 09196748625)
| (15:49) 1405/05/16 | 61 بازدید |
نظرات