کتاب ساسانیان و طبقات اجتماعی، تألیف دکتر پریسا گنجی منتشر شد!
فهرست مطالب
عومل مؤثر بر شکل گیری نظام طبقاتی در عهد ساسانی.. 35
نقش شاهان و روحانیان در حمایت و تداوم نظام طبقاتی در عهد ساسانیان.. 111
نقش نجبا در تداوم نظام طبقاتی عهد ساسانیان.. 189
نقش رنگ در تبیین و تداوم نظام طبقاتی در عهد ساسانیان.. 241
تأثیر نظام طبقاتی بر پیدایش نهضت مزدکیه. 253
پیشگفتار
موقعیت جغرافیایی ایران در جنوب غربی آسیا سبب ارتباط با اقوام محتلفی از چهار سوی قلمرو این سرزمین گردیده است. خود ایران از بعد سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی – فرهنگی هم از دیگر تمدنهای باستانی تأثیر پذیرفته و هم تأثیرات عمیقی بر آنان گذاشته است . یکی از نظام های اجتماعی که تا حدودی از طریق تبادلات فرهنگی و میراث ادوار قبل در ایران باستان پدید آمد، تقسیم جامعه به طبقات مختلف بود، که در عهد ساسانیان بصورت یک قانون مدون از سوی دولت اجرا گردید . نظام طبقاتی ، حاکم در عهد ساسانی نظامی ابتکاری توسط ساسانیان نبود ، بلکه این نظام ریشه در تمدنها و فرهنگهای قبل از ساسانیان داشت، در تمدنهای قبل از ساسانیان نظامهای طبقاتی مشابه وجود داشته است. در روزگار پارتیان خاندانهای بزرگ قدرتی روز افزون داشتند تا جایی که حسادت شاهان اشکانی را بر می انگیختند؛ این خاندانها در منطقه تحت نفوذ خویش خودمختار بودند. با روی کار آمدن ساسانیان به رهبری اردشیر بابکان تحول بزرگی در ساختار حکومتی ایجاد شد.اردشیر که خود یک موبد زاده بود با تکیه بر حمایت روحانیون زرتشتی به سیستم حکومت ملوک الطوایفی اشکانیان پایان داده و اساس کار را بر دو ویژگی، حاکمیت سیاسی نسبتاً متمرکز و رسمی کردن دین زرتشتی نهاد، اردشیر به توصیه روحانیون زرتشتی که ریشه در اموزه های متون دینی و اوستا داشت اقدام به تقسیم جامعه به طبقات مختلف نمود . در واقع طبقات اجتماعی که در ادوار قبل از ساسانیان در جامعه ایران و دول همجوار وجود داشت ؛ در عهد ساسانیان بصورت یک قانون نظام مند تحت عنوان نظام طبقاتی ، در سایه حمایتهای شاهان ساسانی و طبقه روحانیون نضج گرفت و تا پایان حیات این سلسله ادامه داشت . البته تعداد طبقات از ابتدا تا انتها یک دست باقی نماند بلکه با گسترش سیاست شهرنشینی و به تبع افزایش حجم مراودات اقتصادی - اجتماعی طبقه ی جدیدی به نام دبیران از بطن طبقه روحانیون بوجود آمد که تحت آموزشهای خاصی از بین فرزندان طبقات نجبا و اشراف انتخاب میشدند . ساختار نظام طبقاتی عهد ساسانیان به گونه ای تنظیم شده بود که در بسیاری از منابع از ممکن نبودن تحرک طبقاتی در این دوره سخن رفته است، اما شواهدی مبنی بر امکان تحرک و ارتقای طبقاتی وجود دارد؛ در چنین نظامی طبقات بالای جامعه حامی آن بوده چرا که حفظ وضع موجود و تداوم این نظام امتیازات خاص آنها از جمله ، رفاه اقتصادی ، معافیت مالیاتی و غیره حفظ می شد. و طبقات پایین جامعه که عموم مردم شهری و روستایی را شامل می شدند ، همواره ، نسبت به برقراری و تداوم نظام طبقاتی معترض بوده. ظهور مزدک و قیام او علیه نظام طبقاتی و زیاده خواهی نجبا مصداق روشن این تعارضات در جامعه ساسانی بوده. در این پژوهش تلاش شده تا با رویکرد مطالعه توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر منابع باقی مانده از عهد ساسانی و دوره اسلامی و پژوهش های جدید منشاء نظام طبقاتی و عوامل مؤثر بر شکل گیری و تداوم نظام طبقاتی در عهد ساسانی را مشخص نمود .
یکی از ادوار مهم تاریخ ایران که از جهات مختلف قابل تعمق و مطالعه می باشد؛ دورهی ساسانیان است. اختلاف طبقاتی جوامع انسانی در زمان و مکان متفاوت دیده شده است و در ایران باستان قبل از ساسانیان نیز وجود داشته است. اردشیر بابکان بنیانگذار این سلسله با سعی مجّدانه توانست امپراتوری تازهای را در پارس بر روی ویرانههای امپراتوری فراموش شدهی هخامنشی بنیاد نهد که تمرکز و وحدت آن مخصوصاً بعد از خود او رفته رفته به وسیلهی آیین زرتشت تضمین و تحکیم گردید. اردشیر که خود یک موبد زاده بود بر اساس آموزه های دین زرتشت جامعه را به طبقات مختلف تقسیم نمود؛ وی با برقراری و حمایت از نظام طبقاتی در صدد برقراری نظم و امنیت در جامعه بوده، و از سوی دیگر تخصصی نمودن مشاغل و موروثی نمودن آنها در خانوادهها بوده است. در توجیه نظام طبقاتی می توان گفت که طبقاتی بودن جامعه برای توسعهی کشور ضرورت داشت. کسانی که متولیان امور دینی بودند علوم دین را از معلمانی که پدران و بزرگانشان بودند میآموختند و خبره میشدند؛ آنها که اهل پیشه بودند پیشهها را از استادان و پدران و برادران خود یاد میگرفتند؛ همین سان مشاغل اداری، صنعت گران و دیگر مشاغل به صورت موروثی تجربههایشان را به نسل های پس از خود انتقال می دادند. البته ساسانیان بر حسب شرایط جدید و روش نوینی که بوجود آمده بود علاوه بر سه طبقه روحانیون ، ارتشیان و کشاورزان که بر اساس متون دینی و کتاب اوستا ترویج می شد طبقه دبیران را نیز ایجاد نمودند . این طبقه که از طبقه روحانیون جدا شده بود ؛ بر اساس تعلیمات و آموزشهای سخت، اعضای آن انتخاب می شد تا بتوانند بر اساس خرد محوری نظام اداری ساسانیان را رتق و فتق نمایند. نظام طبقاتی حاکم در عهد ساسانیان یکی از دلایل ماندگاری زبان و فرهنگ ایران و هویت ایرانی بعد از سقوط ساسانیان نیز بود .
در این کتاب سعی شده است که ریشه ی نظام طبقاتی در ادوار قبل از ساسانیان در ایران و دول همجوار روشن گردیده و عوامل مؤثر بر تداوم این نظام تا پایان حکومت ساسانیان مورد کنکاش و بررسی قرار گیرد .
بدین منظور این کتاب در شش فصل تدوین شد . در فصل اول کلیاتی در مورد مسائل پژوهش مطرح گردید . در ابتدا مساله ی اصلی تحقیق ، بیان و سپس سؤال های پژوهشی ، طرح و فرضیه ها و مفاهیم تعریف گردید در ادامه به روش انجام تحقیق ، محدودیت ها و ضرورت های پژوهش و پیشینه ی تحقیق پرداخته شد . در پایان این فصل ، منابع اصلی پژوهش در چهار قسمت منابع دوره ساسانی ، منابع خارجی عصر ساسانی ، منابع تاریخی دوره اسلامی و منابع جدید مورد بررسی قرار گرفت .
در فصل دوم ساختار اجتماعی ،سیاسی ،اقتصادی وفرهنگی و شکل گیری نظام طبقاتی در دول باستان از جمله عیلام ، هخامنشیان و پارتیان ، در فلات ایران و همچنین تمدنهای بین النهرین ،آسیای صغیر ، مصر و یونان ، روم و هند نیز در این راستا مورد بررسی قرار گرفت .
در فصل سوم نقش دین و دولت در تداوم نظام طبقاتی در عهد ساسانیان تشریح شده ، نگارنده در این فصل سعی نمود تا بر اساس نظام طبقاتی عهد ساسانیان نقش طبقه ی روحانیون زرتشتی و سیاست شاهنشاهان ساسانی در تداوم نظام طبقاتی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و در ادامه به حوادثی که باعث سرنگونی شاهانی که در صدد شکستن ساختار نظام طبقاتی وکاهش نفوذ طبقات بالا بودند ، پرداخته شده است .
فصل چهارم با عنوان « نقش بزرگان در تداوم نظام طبقاتی عهد ساسانیان »تنظیم گردید . در این فصل در ابتدا به بررسی جایگاه بزرگان عصر ساسانی از جمله ارتشتاران ، ویسپوهران ، بزرگان ، و آزادان و زنان در سلسله مراتب نظام طبقاتی عهد ساسانی پرداخته شد و در ادامه نقش هر یک از این طبقات و اقدامات آنها در تداوم نظام طبقاتی عهد ساسانی تشریح گردید .
فصل پنجم با عنوان « نقش رنگ در تبیین نظام طبقاتی عهد ساسانیان » تنظیم گردید . در این فصل کارکرد رنگ و نقش آن در تبیین نظام طبقاتی عهد ساسانی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
در فصل آخر به تأثیر نظام طبقاتی بر قیام مزدک و شکل گیری نهضت مزدکیه پرداخته شد ، در آغاز اوضاع اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی جامعه ایران مقارن ظهور مزدک بررسی گردید و در ادامه اصلاحات اجتماعی در تعدیل نظام طبقاتی و تحولات سیاسی ناشی از نهضت مزدک در جامعه ایران عهد ساسانیان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
جستجوی نسخه الکترونیکی
رزومه علمی مولف:
((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))
جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.
جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.
((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))
اطلاعیه مهم
لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...
با افتخار اعلام می‌شود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است. بنیاد علمی قانون‌یار با بهره‌گیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند.
اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، می‌توانید با سپردن مراحل آماده‌سازی، اخذ مجوز، صفحه‌آرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی‌تان را ماندگار کنید.
همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا می‌شود.
کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید.
جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:
(واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526) (واحد مشاوره 09196748625)
| (15:41) 1405/05/16 | 15 بازدید |
نظرات