کتاب احساسات مثبت مادران دارای کودکان کم توان ذهنی، تألیف زهرا علی‌ویسی منتشر شد!

اصـطلاح كم توان ذهني يا آهسته گام به آسیب دیدگی عقلی که در اوایل زندگی آغاز‌ شده‌ باشد اشاره می‌کند و از دمانس یا فرسودگی که در آن پیشرفت نقض عقلی در اواخر زندگی روی می‌دهد، متمایز می‌شود. بطور کلی، عقب مـاندگی ذهـنی عبارت است از محدودیت های‌ اساسی‌ در کنش هوش عمومی به صورت دو انحراف معیار (و بیشتر) پایین‌تر از میانگین، و همراه است با اختلال در دو یا بیش از دو مهارت سازشی کاربردی (ارتباطات، مراقبت از خود، زندگی‌ خانوادگی، مهارتهای اجتماعی و میان فـردی، بـهره‌برداری از منابع اجتماعی، خودگردانی، مهارتهای کنشی تحصیلی، کار، اوقات فراغت، بهداشت و ایمنی) که‌ تا‌ قبل از 18 سالگی به وقوع بپیوندند. بنابراین عقب ماندگی ذهنی بـاید شـامل ملاکهای اجتماعی برای تمایز بین‌ افرادی‌ که‌ می‌توانند به زندگی عادی بازگردند و آنها که‌ نمی‌توانند، باشد. تعریف كم توان ذهني فقط شامل نقض عقلی نیست بلکه به معنی هـمزمانی نـقض هـوشی و اختلال‌ در‌ رفتار سازشی فرد بـا مـحیط نـسبت به سنش است (شریفی درآمدی، 1398). کودک كم توان ذهني آموزش پذیر (مطابق با کودک عقب مانده ی خفیف) فردی است که به دلیل زیر هنجاری رشد ذهنی اش نمی تواند از برنامه های رایج تحصیلی که در مدرسه عادی ترتیب داده شده است، بهره ی کافی ببرد. اما اگر آموزش و پرورش مناسب باشد، او ظرفیت رشد در سه زمینه را دارد: اول آموزش پذیری در سطوح دروس ابتدایی (خواندن، نوشتن و چهار عمل اصلی در سطح مدارس ابتدایی)، دوم آموزش پذیری در تطابق اجتماعی، بدین ترتیب که کودک سرانجام بتواند به استقلال نسبتاً مناسبی در جامعه دست یابد، و سوم به دست آوردن شغلی که با آن بتواند در بزرگسالی به طور کامل یا نسبی مخارج خود را تأمین کرده و از خود نگهداری کند. ایشان به مـیزان کم از لحاظ اعصاب حسی-حرکتی‌ نقض‌ داشته‌ و در نتیجه ظاهرا غیر قابل تشخیص هستند و 80% از‌ کل‌ عقب ماندگان ذهـنی را تـشکیل مـی‌دهند. علل خاص غیر شایعی دارند. اکثرا به کمکهای‌ عملی‌ و آموزشی و تعدا کمی به خدمات روانی-اجتماعی نـیاز دارنـد (نراقی و نادری، 1398). خانواده‌های کودکان کم‌توان ذهنی مشکلات مـالی، کاهش مـیزان‌ آرامـش‌خاطر‌ و آسودگی معمول‌ خانوادگی و تعامل اجتماعی ضعیف فاحشی‌ داشته‌ و این موضوع تأثیر بیمارگونه‌ای بر جسم و سـلامت‌ روان اعـضای خانواده بر جای‌ می‌گذارد (کیمیایی، محرابی و میرزایی، 1398).احساس خرسندی و رضایت از جنبه های مختلف زندگی، از مؤلفه های نگرش مثبت افراد نسبت به جهانی است که در آن زندگی می کنند. احساسات مثبت و نشاط ذهنی با ارزش ها ارتباط نزدیک اما پیچیده ای دارد و معیارهایی که افراد براساس آن درک ذهنی خود را از سعادت ارزیابی می کنند، متفاوت است. رضایت از زندگی در انسان نه تنها بازتاب ترکیب کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت فرآیندهایی در سطح فردی است بلکه علاوه بر آن حاصل تعامل عوامل سطح فردی و فرهنگی است (شیرالی، 1398).یکی از آموزش هایی که می تواند به مادران دارای کودکان کم توان ذهنی کمک زیادی به افزایش تحمل ناکامی، احساسات مثبت و نشاط ذهنی آنها می‌کند آموزش تاب‌آوری است. آموزش تاب‌آوری انعطاف پذیری فرد را افزایش می‌دهد. این ویژگی باعث افزایش سازگاری افراد با شرایط مختلف می‌گردد. افراد با تاب‌آوری بالا درمقابل رویدادهای استرس‌زا با خوش‌بینی، ابراز وجود و اعتماد بنفس بیشتری برخورد می‌کنند. در نتیجه این رویدادها را قابل کنترل می‌دانند. نگرش خوش بینانه پردازش اطلاعات را موثرتر می‌کند و فرد راهبردها مقابله فعال‌تری را به‌کار می‌گیرد و توان کنار آمدن با شرایط، تقویت می‌شود. فردی که دارای تاب‌آوری است، چاره‌ساز و انعطاف‌پذیر بوده، مطابق تغییرات محیطی خود را وفق می‌دهد و بعد از بر طرف شدن عوامل فشارزا به سرعت به حالت بهبود باز می گردد(کاوه، 1398).

مقدمه

مشاهدات روزمره روان پزشکان و روان شناسان نشان مي‌دهد که وجود کودک كم توان ذهني مسائل و مشکلاتي را در خانواده‌ها ايجاد مي‌کند، بخصوص اگر ساير کودکان خانواده داراي هوش طبيعي و حتي با هوشتر از طبيعي باشند. واکنش‌هاي پدر و مادر نسبت به کودکان عقب مانده خود يکسان نيست و غالباً به ميزان عقب ماندگي ذهني، راهنمايي روان پزشک، روان شناس، وضع اجتماعي و اقتصادي خانواده، شخصيت والدين و ساير عوامل بستگي دارد. اصولاً شنيدن اين خبر که کودک نورسيده يا کودکي که به مدرسه مي‌رود مبتلا به عقب ماندگي ذهني است و نمي‌تواند مانند ساير کودکان به طور طبيعي پيشرفت کند براي خانواده شوک آور و ناراحت کننده است و اثرش کمتر از آن نيست که به والدين گفته شود که کودکشان به علت ناراحتي جسمي مادام العمر زمين گير خواهد بود. از همان ابتدا پدر و مادر واکنش‌هاي مختلفي نسبت به اين مسئله از خود نشان مي‌دهند. بنابراين پزشک براي اينکه به والدين بگويد که کودکشان عقب مانده است بايد نهايت دقت را به کار برد. بعد از تشخيص عقب ماندگي نبايد به مادران گفته شود که کودکشان کودن يا ابله است. اگرچه مدتهاست اين اصطلاحات استفاده نمي‌شود، ولي به کار بردن اين کلمات ناراحتي والدين را افزايش خواهد داد (افروز، 1397).

واقعیت‌های ادبیات‌ تحقیقی بیان‌گر استعداد فزایندهء والدین دارای فرزند کم‌توان ذهـنی بـه شماری از مشکلات سلامتی همچون‌ مشکلات‌ سلامت روان است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمام والدین دارای‌ کودک کم‌توان ذهنی دارای مـشکلات‌ روانـ‌پزشکی‌ هـستند که‌ این خود به درک و توانایی آن‌ها برای‌ حمایت از فرزند کم‌توانشان مفید است. والدین این کـودکان‌ پیـامدهای‌ مـنفی گسترهء مشکلات سلامت‌ روانی را از ابتدای تولد فرزندشان مفید است. والدین این‌ کودکان‌ پیامدهای‌ منفی گسترهء مـشکلات سـلامت‌ روانی را از ابـتدای تولد فرزندشان توصیف و گزارش نموده‌اند. بسیاری از آن‌ها‌ در‌ احساس‌ شدید غم و اندوه عودکننده واحساس یأس و نـاامیدی از گـذشتهء دور‌ درگیر‌ بوده‌اند. همچنین، والدین این کودکان‌ سردرگمی، فقدان و مشقّت زیادی را تجربه می‌کنند (افتخاری نبوی، 1398).

در این راستا افـروز (1397) اظـهار می‌دارد که اصولا‌ هر‌ رفتاری مـبتنی بـر بـازخورد و نـگرشی اسـت که در فرد نـسبت بـه اشخاص و پدیده‌های مختلف زندگی پدیدار می‌شود و در حقیقت نحوه نگرش، باورها و برخورد هر انسان نسبت‌ به‌ پدیـده‌های مـختلف‌ مـحیط اطراف، نتیجه شناخت و احساس فردنسبت به آن پدیده مـی‌باشد. والدیـن افـراد دچار كم توان ذهني نیز درگذار‌ از مراحل زندگی به یکسری باورها و آگاهی‌ها دست می‌یابند. بررسی این‌ دسته‌ از‌ باورها و نگرش‌ها باعث می‌شود که متخصصان به مسائل و مشکلات این نوع والدین آگاهی بیشتری پیـدا ‌‌کنند ‌و در زمینه‌های مشاوره و درمان از آنها بهره‌بگیرند (احمدوند، 1399). از جمله عوامل مؤثر بر ویژگی های شخصیتی مادران داراي كودكان كم توان ذهني نشاط ذهنی است. بالندگی، سرزندگی و نشاط روانی انسان به دلیل تأثیر قابل ملاحظه ای که تمامی جنبه های شخصیتی انسان و چگونگی بروز و ظهور رفتارهای مختلف او دارد، همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است. از عهد باستان به احساسات مثبت انسان از جمله نشاط ذهنی توجه شده است (قراملكي و پارسامنش، 1398).

با تقویت تاب آوری، مادران دارای کودکان کم توان ذهنی به احساسات مثبت دست پیدا خواهند کرد. احساسات مثبت ارزيابي فرد را از جنبه هاي گوناگون زندگيش توصيف مي كند. به بيان ديگر، مي توان گفت احساسات مثبت بازتاب توازن ميان آرزوهاي شخص و وضعيت كنوني اوست. احساسات مثبت در افراد مي تواند به وسيله ي دسترسي هاي فردي به منابع كليدي و مهم زندگي آنها ايجادشود و اين منابع را همان منابع مادي، اجتماعي يا ويژگيهاي شخصي كه افراد به آن متعلق هستند، تعريف كرده كه مي تواند به عنوان منابع اصلي در پيشبرد و حفظ بهزيستي افراد معرفي شود زيرا اين منابع مي توانند به آنها در رسيدن به اهداف شخصيشان و برآورده كردن نيازهاي اساسي جسمي و روانشناختي كمك كنند (فورنهام^{^[1]}، 2019). در این میان، یکی از عواملی که می تواند کارکردهای روانی اعضاء خانواده را در قالب تفکر، خلق و رفتار بهبود دهد و توان مقابله با مشکلات هیجانی و روانشناختی را افزایش دهد، تاب آوری می باشد. گارمزی و ماستن[2] (2006)، تاب آوری را یک فرآیند توانایی، یا پیامد سازگاری موفقیت آمیز با شرایط تهدید کننده تعریف نموده اند. والر[3] (2001) تاب آوری را سازگاری مثبت فرد در واکنش به شرایط ناگوار (آسیب ها وتهدیدات) می داند. تاب آوری، تنها پایداری در برابر آسیب ها یا شرایط تهدید کننده نیست و حالتی انفعالی در رویارویی با شرایط خطرناک نمی باشد، بلکه شرکت فعال و سازنده در محیط پیرامونی خود است. می توان گفت تاب آوری، توانمندی فرد در برقراری تعادل زیستی – روانی در شرایط خطرناک است (کاوه، 1398).لذا مسئله اصلي کتاب حاضر اين است كه آیا آموزش تاب آوری بر تحمل ناکامی، احساسات مثبت و نشاط ذهنی مادران دارای کودکان کم توان ذهنی تاثير دارد؟

در رابطه با موضوع کتاب حاضر نیز فرضيه هاي زیر طرح می گردد. در پایان کتاب به بررسی و تحلیل نتایج هرکدام از فرضیات زیر خواهیم پرداخت.

1- آموزش تاب آوری بر تحمل ناکامی مادران دارای کودکان کم توان ذهنی تاثير دارد.

2-آموزش تاب آوری بر احساسات مثبت مادران دارای کودکان کم توان ذهنی تاثير دارد.

3-آموزش تاب آوری بر نشاط ذهنی مادران دارای کودکان کم توان ذهنی تاثير دارد.

[1] Fornham

[2].garmezy & Masten

[3].Waller

جستجوی نسخه الکترونیکی

رزومه علمی مولف:

((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))

جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.

جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.

((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))

اطلاعیه مهم

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...

با افتخار اعلام می‌شود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است. بنیاد علمی قانون‌یار با بهره‌گیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند.

اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، می‌توانید با سپردن مراحل آماده‌سازی، اخذ مجوز، صفحه‌آرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی‌تان را ماندگار کنید.

همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا می‌شود.

کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:

(واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526) (واحد مشاوره 09196748625)

کتاب احساسات مثبت مادران دارای کودکان کم توان ذهنی، تألیف زهرا علی‌ویسی منتشر شد!

نظرات

+ افزودن نظر