کتاب چالش ها و فرصت های مدیریت آموزش در عصر دیجیتال، تألیف نوری براری - ژیار رفاعی منتشر شد!

پیشگفتار

نفوذ فزاینده فناوری در زندگی امروزه ما تا بدان جا پیش رفته است که برخی از صاحب‌نظران آن را بزرگ‌ترین تغییر ایجادشده در زندگی بشری از پیدایش شهرنشینی تاکنون برشمرده‌اند. ابعاد گسترده این نفوذ را می‌توان با تأملی کوتاه در میزان تعاملات گسترده روزمره مردم با یکدیگر از طریق فناوری‌هایی همچون موبایل، ایمیل، تالار گفتگو، پیام رسانه‌ای متنی، صوتی و تصویری و ... دریافت. استفاده از فناوری به‌نوعی در زندگی روزمره ما عجین شده و به جزئی جداناپذیر از آن تبدیل‌شده است. هوشمندتر شدن فناوری در طول دهه‌های گذشته از یک‌سو و تغییر ماهیت نوع فعالیت‌ها و تعاملات بشر از سوی دیگر موجب تسریع در نفوذ فناوری در زندگی بشر شده‌اند.

در این میان، حیطه مدیریت آموزش و یادگیری از نفوذ فناوری در همه ابعاد زندگی انسان مستثنا و بی‌بهره نبوده است. در طول دهه‌های گذشته، فناوری موجب بروز تغییراتی در حیطه و فرایند یادگیری شده است. در بعد حیطه می‌توان گفت که فناوری تحولی عمیق را موجب شده است و موجب انقلابی در دسترسی فراگیر و عادلانه‌تر به فرصت‌های آموزشی در جهان شده است. امروزه، برای دسترسی به یادگیری، مرزها و محدودیت‌های زمان و مکان تا حدود زیادی به لطف فناوری درنوردیده شده‌اند و یادگیرندگان فارغ از بعد مکان و زمان می‌توانند با داشتن دانش‌پایه فناوری اقدام به یادگیری و توسعه شخصی خویش نمایند. تأثیر انقلابی دوم فناوری را می‌توان ایجاد تحول در فرایند یادگیری دانست.این تحول را می‌توان در دو سطح موردبررسی قرارداد. در سطح اول، صرفاً از فناوری به‌عنوان ابزاری برای بهبود و ارتقای کیفیت یادگیری استفاده می‌شود. درواقع، پارادایم قالب در سطح اول Learning through technology (یادگیری از طریق فناوری) است. در این پارادایم، از ابزارهای مختلف نرم‌افزاری و سخت‌افزاری فناوری از قبیل نرم‌افزارهای نقشه ذهن، طوفان فکری، بازی‌های آموزشی نرم‌افزاری، پاورپوینت، ویدیو پروژکتور، رایانه و ... تا حدی استفاده می‌شود تا همان فرایندهای معمول در کلاس‌های حضوری را بهبود بخشند و تا حدی برای یادگیرندگان جذاب‌تر و قابل‌فهم‌تر کنند. اشکالی اولیه از آموزش مجازی را می‌توان در این سطح شاهد بود که بیشتر به‌صورت ترکیبی بین آموزش‌های حضوری و مجازی شکل می‌گیرد.

در سطح دوم یادگیری درون فناوری صورت می‌گیرد (Learning within technology). در این پارادایم فناوری نقشی جدی‌تر و اساسی‌تر در فرایند یادگیری ایفا می‌کند و محیط یادگیری به‌صورت کلی در محیط‌های مبتنی بر فناوری شکل می‌گیرد. یکی از ویژگی‌های این محیط‌ها، سه‌بعدی بودن آن‌ها و استفاده آن‌ها از شبیه‌سازها و نرم‌افزارهای رسانه‌ای مختلف به شکلی درهم‌تنیده و به‌هم‌پیوسته در محیط یادگیری مجازی است. آموزش مجازی در این سطح، جدی‌تر و حرفه‌ای‌تر است و از قابلیت‌های محیط و ابزارهای مجازی در این سطح به نحو شایسته‌تری استفاده می‌شود.

فارغ از اینکه آموزش‌های مجازی در سطح اول یا دوم موردتوجه قرار گیرند، آنچه مهم‌تر است این است که استفاده از فناوری در محیط یادگیری، می‌تواند و باید تغییراتی را در فرایند یادگیری ایجاد کند. اگر از فناوری در آموزش استفاده شود ولی فرایند و روش یادگیری تفاوت نکند نه‌تنها از تأثیرگذاری آن کم خواهد شد بلکه ممکن است موجب بروز صدماتی به فرایند یادگیری نیز بشود. ازآنجاکه محیط‌های مبتنی بر فناوری و مجازی، اقتضائات خاص خود رادارند و این اقتضائات در بسیاری از موارد با اقتضائات یک محیط حضوری متفاوت و بعضاً متضاد هستند، نمی‌توان باهمان روش‌ها و فرایندهایی که در آموزش حضوری استفاده می‌شود، آموزش مجازی را نیز مدیریت و هدایت کرد. محیط و اقتضائات متفاوت، روش‌های متفاوتی را نیز می‌طلبد.

در تاریخچه کوتاه مدیریت و توسعه آموزش مجازی ایران که بیشتر در حوزه آموزش عالی صورت گرفته است، توجه اندک به اصل بنیادین تفاوت در فرایند به‌خوبی مشهود است. آموزش مجازی در سطح آموزش عالی ایران تلاش کرده است تا عیناً همان روش‌های آموزش حضوری را در محیط مبتنی بر فناوری بکار گیرد و این خطای راهبردی، کیفیت این دوره‌ها را تحت تأثیر قرار داده است و بر نتایج یادگیری دانشجویان نیز اثرگذار شده است.

ازاین‌رو، برای پیشگیری از بروز مشکل مشابه در مدیریت آموزش مجازی در سطح آموزش‌وپرورش کشور، توجه به خطاهای آموزش مجازی در سطح آموزش عالی و یادگیری از آن خطاها برای پرهیز از تکرار آن‌ها ضروری است. خوشبختانه با توجه به اینکه هنوز شکل ساختاریافته و ملی درمدیریت امورش مجازی آمورش و پرورش شروع نشده است می‌توان امیدوار بود با بنا نهادن خشت‌های اولیه این نوع آموزش بر اساس دیدگاه دوم استفاده از فناوری در آموزش به ایجاد یک‌رویه یادگیری باکیفیت و کم‌هزینه در آموزش‌وپرورش کشورمان امیدوار بود.

مطمئن حرکت توأم با تأمل و مطالعه؛ هرچند مقداری از شتاب و سرعت ما را درراه‌اندازی مدیریت آموزش‌وپرورش مجازی می‌کاهد ولی به حرکتمان اطمینان و دقت و قابلیت اعتماد بیشتری می‌دهد و ما را از تکرار خطاهای گذشته مصون می‌دارد. مضاف بر اینکه، عرصه آموزش‌وپرورش کودکان و نوجوانان ایرانی، عرصه‌ای بس خطیر و حساس است. استفاده بهینه از فناوری در این عرصه خطیر، نیازمند در نظر گرفتن همه ابعاد آن است. 

کتاب حاضر نیز با توجه به موقعیت حساس کنونی و ایجاد یک نوع اجبار و التزام برای شروع فعالیت‌های آموزشی مجازی به علت خطر شیوع ویروس کوید ۱۹ سعی در تعریف استانداردهایی برای مدیریت فعالیت‌های آموزش مجازی توسط مدیران آموزشی دارد تا در این موقعیت بحرانی و دیگر موقعیت‌های اضطراری مشابه‌مانند تعطیلی مدارس در شرایط جوی سخت، تعطیلی مدارس مراکز پرجمعیت شهری براثر آلودگی هوا، و جلوگیری از تعطیلی مدارس در حوادث و بلایای طبیعی و همچنین ایجاد کلاس‌های فوق‌برنامه و درنهایت استفاده به‌عنوان روش مکمل آموزش رودررو، در افقی وسیع‌تر برای تمامی مدیران شاغل در وزارت آموزش‌وپرورش کشور دارد تا با استفاده از فناوری‌ها و شبکه‌های اجتماعی موجود و در دسترس بتوانند گام‌های اولیه این‌گونه فعالیت‌های یادگیری را با اطمینان بیشتر و با انسجام مدیریت و کنترل نمایند. در این میان چالش ها و فرصت های پیش رو در مدیریت اموزشی را در چند حوزه مهم و حیاتی مانند مدیریت دانش الکترونیکی، استفاده از سیستم های پشتیانی از تصمیم برای مدیران آموزشی، مدیریت محتوای الکترونیکی، مدیریت فرایند یادگیری الکترونیکی و مدیریت ارتباط با ذینفعان در آموزش به مثابه مشتریان و ارتباط موثر و کارساز با اولیلء دانش اموزان بع عنوان بزرگترین ذینفعان و مشتریان آموزش مورد بحث و تحلیل قرار گرفته است.

دکتر نوری براری، دکتر ژیار رفاعی

مرداد 1401

رزومه علمی مولف: 

((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))

جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.

جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.

((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))

اطلاعیه مهم

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...

با افتخار اعلام می‌شود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است.  بنیاد علمی قانون‌یار با بهره‌گیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند. 

اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، می‌توانید با سپردن مراحل آماده‌سازی، اخذ مجوز، صفحه‌آرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی‌تان را ماندگار کنید.

همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا می‌شود.

کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید. 

جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:

 (واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526)  (واحد مشاوره 09196748625)