کتاب فعالیت های حرفه ای در امور پرورشی، تألیف دکتر خاتون عزتی منتشر شد!

پیشگفتار

نظام تعلیم و تربیت، موظف است از طریق تدارک زمینه‌های تربیت کامل، شایستگی‌های لازم برای تأمین سعادت و نیک‌بختی را در کودکان و نوجوانان ایجاد نماید. منظور از این نوع کوشش تربیتی آن است که تمام استعداد‌های افراد در زمینه‌های گوناگون به شکل موزون و هماهنگ شکوفا شود. برنامه‌های رسمی و متداول در کلاس‌های درس و مدارس عمدتاً بر پرورش حافظه و به کار انداختن قوای ذهنی شاگردان تأکید می‌نماید و رشد جنبه‌های اجتماعی و عاطفی افراد ، مورد توجه جدی قرار نمی‌گیرد.

اغلب دروس رسمی فاصله زیادی با واقعیت‌های زندگی دارد، بنابراین شاگردان برای رویاروئی با مسائل و مشکلات زندگی نمی‌توانند آمادگی‌های لازم و متناسب را از برنامه‌های رسمی مدارس، کسب نمایند. از سوی دیگر شاگردان بر مبنای سن شناسنامه‌ای طبقه‌بندی شده یا می‌شوند و در کلاس‌های درس سازماندهی می‌شوند و در نتیجه فرصت همکاری با شاگردان کوچک‌تر یا بزرگتر در محیط‌های کلاسی از آنان سلب می‌شود.

علایق و نیازهای خاص شاگردان به رغم وجود تفاوت‌های فردی مورد توجه قرار نگرفته و فرصت لازم برای تمرین آموخته‌های نظری و درک رابطه‌ی بین این آزمونه‌ها با هم‌زیستی فراهم نمی‌شود.

چگونه می‌توان این نقایص و نارسایی‌ها را جبران نمود؟

با چه شیوه و با استفاده از چه ابزارهایی می‌توان بستر مناسبی برای تحقق تربیت کامل افراد فراهم نمود؟ چگونه می‌توان اوقات فراغت دانش‌آموزان را که در پرتو زندگی در عصر جدید هر روز افزونتر می‌شود، غنی‌سازی کرد؟

اندیشیدن در این زمینه‌ها و تلاش برای پاسخگویی به چنین نیازهایی به پیدایی برنامه‌هایی تحت عنوان فعالیت‌های مکمل و فوق برنامه (پرورشی) را در کنار برنامه‌های رسمی مدارس می‌انجامد.

این برنامه‌ها مجموعه‌‌ای از تجارب، فعالیت‌ها و فرصت‌هایی است که در درون کلاس درس یا خارج از کلاس و مدرسه طراحی می‌شوند و اهدافی نظیر رفع نارسایی‌های برنامه‌های درسی، غنی‌سازی برنامه‌ها به منظور تعمیق یادگیری، توجه به استعدادها، نیازها و علائق متفاوت شاگردان، کمک به پرورش توانایی‌های فردی آنان را دنبال می‌کنند و به دگرگون ساختن محیط آموزشی و تبدیل آن را محیط پرنشاط و پویا، می‌انجامد. از سوی دیگر سبب آماده ساختن فراگیران برای ایفای مناسب نقش‌ها و مسئولیت‌های شهروندی می‌شود و مشارکت در توسعه مستمری موفقیت‌های زندگی را در پی دارد.

در صورتی که این برنامه‌ها با برنامه‌های درسی مربوط باشند انسجام و اثربخشی آنها افزایش می‌یابد اما بدون این ارتباط حجم برنامه‌ها وسیع می‌شود بدون آنکه اهداف یکپارچه یادگیری به طور دقیق و کامل محقق شود بنابراین وجود مربی و معاون پرورشی همراه با تقویم اجرایی سالانه بسیار ضروریست.

یک مربی و معاون پرورشي در ابتدا تأكيدش بر جلال و شكوه انسان و خلقت اوست؛ «وَ لَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَ فَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا». از آن پس شكوفا شدن و پرورش استعدادهاي خدادادي و دروني دانش‌آموزان است: «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا  لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ» به شكلي كه تربيت او رقم بخورد: «كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ»، تا اين انسان به هدف نهايي‌اش، يعني بندگي خدا، نائل شود: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»

هر گام و تلاش مربيان و معاونان پرورش در طول اهداف انبياء الهي، و بسيار باارزش و سرنوشت‌سازاند. غايت تهيه و توليد تقويم اجرايي نيز چنين است. آن زمان كه برنامه‌اي در راستاي ساخت‌هاي جسماني، اقتصادي، سياسي، هنري و فرهنگي و اجتماعي نگاشته مي‌شود، به نوعي جهت‌دهي به ساحت اصلي و مهم «اخلاقي و عبادي» است.

براین اساس وظایف مربی پرورشی عبارتند از:

1- تهيه و تدوين تقويم اجرائي

2- برگزاري و اقامه‌ي نماز جماعت با مشاركت فعال دانش‌آموزي

3- همكاري با مدير، معاون پرورشي و ساير كاركنان درخصوص اولويت‌بندي و تدوين برنامه‌ها و پيش‌بيني منابع مورد نياز فعاليت‌هاي تربيتي با توجه به نيازها و ويژگي‌هاي دانش‌آموزان 

4- تقويت حس مسئوليت‌پذيري دانش‌آموزان در برابر خود و ديگران از طريق مشاركت دادن آن‌ها در فعاليت‌هاي مختلف 

5- پيش‌بيني راه‌هاي مختلف تشويق دانش‌آموزان به درك حفظ ارزش‌هاي اسلامي- ميهني به گونه‌ي متعادل در كنار هم 

6- تشويق دانش‌آموزان جهت عضويت و شركت فعال در شوراها، كميته‌ها و جلسات مرتبط با برنامه‌هاي تربيتي و تحصيلي

7- كوشش در جهت حفظ ارتباط و تعامل مطلوب معلمان و دانش‌آموزان به منظور حفظ ارزش‌هاي آن‌ها.

8- همكاري با معاون پرورشي و تربيت بدني و ساير همكاران در تهيه‌ي برنامه‌هاي فوق‌برنامه مانند داروها، بازديدها، نشست‌هاي دانش‌آموزي، مسابقات و... پيشنهاد به مدير مدرسه جهت انجام مراحل قانوني و اخذ مجوز

9- ارتباط مستمر با والدين و معلمان به منظور رشد و شكوفايي استعدادهاي علمي، فرهنگي، ورزشي و ديني دانش‌آموزان 

10- تهيه و تدوين گزارش‌هاي مستمر عملكردي به صورت تحليلي و كيفي 

11- ارتقاي سطح دانش و مهارت‌هاي مورد نياز فردي (خود ارتقايي) از طريق شركت در دوره‌هاي ضمن خدمت به منظور آشنايي با شيوه‌هاي نوين و بهينه‌ي فعاليت‌هاي پرورشي

براساس توصيه‌هاي بيانيه گام دوم انقلاب، لازم است دانش‌آموزان افرادي داراي معنويت و اخلاق به معني رعايت فضيلت‌هايي مانند خيرخواهي، گذشت، كمك به نيازمند، راستگويي، شجاعت، تواضع، اعتمادبه‌نفس و ديگر خلقيات نيكو باشند. بنابراين برنامه‌ريزي صورت گرفته در تقويم، در راستاي تحقق مفاد بيانيه مي‌باشد.

مجموعه‌ای که تحت عنوان فعالیت‌های حرفه‌ای در امور پرورشی آماده شده است، با توجه به اینکه ماهیت این‌گونه فعالیت‌ها محلی و منطقه‌ای است و از سویی با رعایت سیاست مدرسه‌محوری و اصل تمرکززدایی و تلفیق معنادار فعالیت‌های آموزشی و پرورشی تدوین شده، در این مجموعه الگوهای این نوع فعالیت‌ها به طور کلی ارائه شده است. هر مدرسه می‌تواند با استفاده از این الگوها و با توجه به شرایط و متغیرهای محلی و مدرسه‌ای برنامه‌ها و فعالیت‌های مناسب خود را طراحی و اجرا کند.

امید است با توجه به ویژگی‌های دوران نوجوانی، بلوغ و مسائل مختلف دانش‌آموزان و از سویی با اجرای مناسب برنامه‌های مکمل و فوق برنامه در سطح مدارس از سوی دیگر، توانائیهای فراگیران در ابعاد مختلف جسمی، عقلانی، عاطفی و اجتماعی به طور متعادل پرورش بیابد می‌توان برخی از توانائیهای مورد نظر را چنین برشمرد: آنان برای ارائه مکنونات خاطر، خویشتن‌داری، اتکاء به نفس، دوستی و همکاری با دیگران، توسعه عادات مطلوب، احساس و قبول مسئولیت، کسب قابلیت‌های رهبری و پیروی، احترام به قوانین و مقررات، احترام به حقوق دیگران، تمکین قضاوت و رأی اکثیرت، گسترش علاقه‌های مفید، استفاده بهینه از اوقات فراغت، گسترش مهارتهای مختلف زندگی در ابعاد فردی و اجتماعی و نهایتاً تربیت صحیح دینی و انسانی.

دکتر خاتون عزتی

مدرس دانشگاه فرهنگیان

رزومه علمی مولف: 

((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))

جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.

جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.

((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))

اطلاعیه مهم

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...

با افتخار اعلام می‌شود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است.  بنیاد علمی قانون‌یار با بهره‌گیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند. 

اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، می‌توانید با سپردن مراحل آماده‌سازی، اخذ مجوز، صفحه‌آرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی‌تان را ماندگار کنید.

همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا می‌شود.

کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید. 

جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:

 (واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526)  (واحد مشاوره 09196748625)